Sprawa C-828/25: transparentność kosztów kredytu i granice praktyki bankowej

Sprawa C-828/25: transparentność kosztów kredytu i granice praktyki bankowej

utworzone przez | mar 17, 2026 | Baza wiedzy

Sprawa C-828/25 przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczy kluczowych kwestii związanych z transparentnością kosztów kredytu konsumenckiego, w tym sposobu obliczania RRSO oraz naliczania odsetek od kredytowanych kosztów. Odpowiedzi TSUE mogą mieć istotny wpływ na praktykę banków oraz na możliwość stosowania sankcji kredytu darmowego w wielu sprawach konsumenckich.

Sprawdź swoją umowę

Czego dotyczy sprawa C-828/25?

Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim dostrzegł sześć zagadnień, które wymagają przedstawienia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wiążącego stanowiska. Pytania skierowane przez polski sąd zostały zarejestrowane przez TSUE pod sygnaturą C-828/25 i dotyczą odpowiedzi na następujące pytania:

  • W jaki sposób powinien być liczony termin na złożenie oświadczenia o zastosowaniu sankcji kredytu darmowego? Konkretniej, czy roczny termin wynikający z ustawy o kredycie konsumenckim powinien rozpoczynać swój bieg w momencie wypłaty kredytu przez bank, czy też w momencie całkowitej spłaty kredytu przez konsumenta?

  • Czy pojęcie „wypłaconej kwoty kredytu”, które jest użyte w definicji stopy oprocentowania, odnosi się zarówno do całkowitej kwoty kredytu, jak również do kwot wykorzystanych na zapłacenie pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego (np. prowizji, składki ubezpieczeniowej)?

  • Czy dyrektywy 2008/48/WE oraz 93/13/EWG sprzeciwiają się naliczaniu odsetek również od pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego?

  • Czy w umowie kredytu konsumenckiego powinna zostać zawarta jednoznaczna informacja, z której będzie wynikać, że podana wartość skapitalizowanych odsetek została obliczona od faktycznie udostępnionej kwoty powiększonej o pozaodsetkowe koszty kredytu?

  • Czy obliczając całkowitą kwotę do zapłaty (czyli wartość obejmującą wszystkie kwoty uiszczane przez konsumenta na rzecz banku), należy zsumować całkowity koszt kredytu (czyli wszystkie ponoszone przez konsumenta koszty) oraz kwotę, od której faktycznie są naliczane odsetki (zazwyczaj nazywaną „kredytem” lub „kwotą kredytu”)?

  •  Czy praktyka zgodna z dyrektywą 2008/48 jest stosowana przez kredytodawców do obliczania RRSO w ten sposób, że pomijany jest w ramach zmiennej Dl jednorazowy koszt ponoszony przez konsumenta w dniu wypłaty kredytu, w postaci kosztów pozaodsetkowych?

Dlaczego pytania zadane w sprawie C-828/25 mają szczególne znaczenie dla spraw SKD?

Pytania zadane w sprawie C-828/25 zostały sformułowane w precyzyjny i wnikliwy sposób, poddając bardziej szczegółowej analizie nie tylko kwestię naliczania odsetek od kredytowanych kosztów, lecz również praktyczne konsekwencje, jakie się z tym wiążą, tj. niespójność terminologii użytej w umowie kredytu konsumenckiego z pojęciami używanymi w dyrektywie 2008/48 oraz ustawie o kredycie konsumenckim.

Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim zwrócił uwagę na niedostatek informacyjny polegający na tym, że konsument jest w jednoznaczny sposób informowany o kwocie, jaka zostaje mu udostępniona (całkowita kwota kredytu), a jednocześnie koszt kredytu jest podany w mniej jednoznaczny sposób, gdyż odsetki są naliczane od kwoty wyższej, niż ta faktycznie udostępniona.

Sposób liczenia RRSO – najważniejszy aspekt podniesiony w sprawie C-828/25

Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim dostrzegł, że w przypadku naliczania odsetek od kredytowanych kosztów, banki przedstawiają w umowie założenia do obliczenia RRSO w inny sposób, niż te faktycznie stosowane. Na potrzeby uzasadnienia naliczania odsetek od kredytowanych kosztów, banki w treści umowy uwzględniają stwierdzenie, zgodnie z którym są one pobierane jednorazowo w dniu uruchomienia kredytu konsumenckiego (np. prowizja lub składka ubezpieczeniowa). Z naszej praktyki wynika, że ta sama informacja bardzo często jest powtarzana w wydawanym przez bank zaświadczeniu o dotychczasowym sposobie realizacji kredytu.

Jeżeli zatem bank podaje w umowie informację, że prowizja lub składka ubezpieczeniowa są pobierane jednorazowo w pełnej wysokości w dniu uruchomienia kredytu, to mając na uwadze wzór na obliczenie RRSO oraz obligatoryjnie założenia wynikające z przepisów, brak jest możliwości pominięcia pobrania tych kwot w dacie uruchomienia kredytu.

Z praktyki stosowania przez banki wzoru na RRSO wynika jednak, że pomijają tę wartość, przyjmując jako zmienną Dl wyłącznie kwoty dokonywanych spłat (raty kredytu), co jest niezgodne z definicją tej zmiennej, gdyż uwzględnia ona również kwoty wnoszonych opłat.

Sprawdź swoją umowę
Konsultacja prawna dotycząca sankcji kredytu darmowego – prawnik i klient analizują dokumenty finansowe.

Jakie wcześniejsze rozstrzygnięcia TSUE dotyczyły RRSO?

W każdym swoim wyroku, w którym są omawiane kwestie związane z obliczaniem RRSO, TSUE podkreśla szczególne znaczenie tego wskaźnika dla prawidłowego poinformowania konsumenta o kosztach zaciąganego kredytu.

Jednym z najbardziej znanych rozstrzygnięć jest wyrok w sprawie C-377/14, zgodnie z którym w ramach zmiennej Ck (kwota wypłaty) jest niedopuszczalne uwzględniane jakichkolwiek kosztów kredytu konsumenckiego – gdyż prowadziłoby to do zaniżenia RRSO. Warto pamiętać o tym, że prawidłowe podanie w umowie całkowitej kwoty kredytu nie jest równoznaczne z prawidłowym przyjęciem zmiennej Ck (kwota wypłaty) – co zostało omówione w uzasadnieniu pytań 5 i 6 ze sprawy C-828/25.

Innym ważnym rozstrzygnięciem jest wyrok w sprawie C-290/19, w którym TSUE podkreślił szczególne znaczenie ścisłego stosowania wzoru na obliczenie RRSO – gdyż wyłącznie przyjmowanie tych samych założeń przez wszystkich kredytodawców stanowi o realizacji obowiązku informacyjnego. Gdyby przyjąć dowolność w tym zakresie, konsument straciłby możliwość porównania różnych ofert na podstawie RRSO, które ma stanowić obiektywny wskaźnik pozwalający na weryfikację kosztów związanych z uzyskaniem kredytu.

W sprawie C-677/23 TSUE podkreślił, że dla prawidłowego spełnienia obowiązku z podaniem RRSO kluczowe jest zarówno podanie prawidłowej wartości, jak również przedstawienie jednoznacznych i zrozumiałych założeń, które zostały przyjęte do jego obliczenia. Sąd analizując umowę nie powinien dokonywać abstrakcyjnej weryfikacji, czy w umowie zostało podane prawidłowe RRSO. Prawidłowe spełnienie obowiązku informacyjnego wymaga przedstawienie kompletnych założeń – zatem weryfikacji podlega również to, czy podane w umowie założenia są zgodne z tymi, według których faktycznie obliczono RRSO.

Podsumowanie

Wiele z zagadnień poruszonych w sprawie C-828/25 nie było jeszcze rozpoznawane przez TSUE. W tym kontekście szczególne znaczenie mają pytania dotyczące sposobu obliczenia RRSO. Z dotychczasowego orzecznictwa można wyprowadzić wniosek, zgodnie z którym zastosowanie przedstawionego przez sąd sposobu obliczenia RRSO powinno skutkować zastosowaniem sankcji kredytu darmowego.

Aktualnie wiele orzeczeń polskich sądów koncentruje się na samej dopuszczalności naliczania odsetek od kredytowanych kosztów, nie dokonując analizy prawidłowego spełnienia poszczególnych obowiązków informacyjnych w sytuacji zastosowania tego mechanizmu. Obok pytań zadanych w sprawie C-473/25, pytania zadane w sprawie C-828/25 niewątpliwie będą miały istotne znaczenie w kontekście szerszej i bardziej dogłębnej analizy tego tematu.

Dlaczego sposób obliczania RRSO jest tak ważny w umowie kredytu konsumenckiego?

RRSO jest kluczowym wskaźnikiem pozwalającym konsumentowi porównać oferty różnych kredytodawców i ocenić rzeczywisty koszt zobowiązania. Zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim oraz dyrektywą 2008/48/WE powinno być ono obliczane według ściśle określonego wzoru. Jeżeli bank stosuje inne założenia niż te przedstawione w umowie lub pomija część kosztów w kalkulacji, konsument może otrzymać nieprawidłową informację o rzeczywistym koszcie kredytu.

Czy błędne obliczenie RRSO może prowadzić do sankcji kredytu darmowego?

Tak. Jeżeli RRSO w umowie kredytu konsumenckiego zostało obliczone niezgodnie z ustawowym wzorem lub przyjęto nieprawidłowe założenia dotyczące kosztów kredytu, może to stanowić naruszenie obowiązków informacyjnych kredytodawcy. W takich przypadkach konsument może powołać się na sankcję kredytu darmowego, która pozwala rozliczyć kredyt bez odsetek i większości kosztów.

Czego dotyczy sprawa C-828/25 przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej?

Sprawa C-828/25 przed TSUE dotyczy praktyki stosowanej przez banki przy udzielaniu kredytów konsumenckich, w szczególności sposobu informowania o kosztach kredytu i obliczania RRSO (Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania). Polski sąd zadał Trybunałowi kilka pytań dotyczących m.in. naliczania odsetek od kredytowanych kosztów, sposobu liczenia terminu na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego oraz prawidłowości metod obliczania RRSO.

Autor: radca prawny Mateusz Lato

Czy bank może przerzucić na konsumenta koszty własnych błędów?

Czy bank może przerzucić na konsumenta koszty własnych błędów?

utworzone przez | mar 5, 2026 | Baza wiedzy

Decyzją z 23.01.2026r. UOKiK nałożył na PKO BP karę w wysokości niemal 80 milionów złotych, ze względu na stosowane przez bank niedozwolone klauzule umowne. Zakwestionowane przez UOKiK postanowienia dotyczą zasad zmiany oprocentowania kredytu. UOKiK stwierdził, że bank teoretycznie odnosił się do obiektywnych kryteriów, jednak „ich mnogość, jak i nie bezpośrednie przełożenie wartości kryteriów na zmianę wysokości oprocentowania oraz możliwość ich wyboru przez Bank uniemożliwia weryfikację prawidłowości zmiany jak i powoduje ich niejednoznaczność”.

Sprawdź swoją umowę

Czy bank ma możliwość nałożenia na konsumentów dodatkowych opłat ze względu na nałożoną karę?

Wyrokiem wydanym w sprawie C-472/23 TSUE stwierdził, że:

  1.   W umowie o kredyt należy wskazać w sposób jasny i zwięzły wszelkie opłaty powstałe w związku z umową oraz warunki, na jakich opłaty te mogą ulec zmianie (motyw 38);
  2.   informacje podane w umowie o kredyt muszą więc być pozbawione wszelkich nieścisłości, które obiektywnie mogą wprowadzić przeciętnego konsumenta (motyw 41);
  3.     warunki umowy o kredyt powinny, w szczególności w sposób przejrzysty, wskazywać powody i sposób zmiany opłat związanych ze świadczoną usługą, tak aby konsument mógł przewidzieć, w oparciu o jasne i zrozumiałe kryteria, ewentualne zmiany tych opłat (motyw 43);
  4.   obowiązek wskazania w umowie o kredyt warunków, na jakich może nastąpić zmiana opłat związanych z wykonaniem tej umowy, ma również dla konsumenta zasadnicze znaczenie, ponieważ dla dokonania oceny zakresu jego zobowiązania powinien on móc przewidzieć ewentualne zmiany tych opłat na podstawie jasnych i zrozumiałych kryteriów, a tym samym wynikające z tego dla niego konsekwencje ekonomiczne, nawet jeśli początkowa kwota tych opłat jest stosunkowo niska w stosunku do kwoty danego kredytu (motyw 55).

Na podstawie spornej umowy zmiana opłat i prowizji mogła następować w przypadku wystąpienia przynajmniej jednego z warunków wymienionych w tej umowie, takich jak:

  1.     zmiana wysokości płacy minimalnej oraz poziomu wskaźników publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny (Polska), dotyczących między innymi inflacji, przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw;
  2.     zmiany cen energii, połączeń telekomunikacyjnych, usług pocztowych, rozliczeń międzybankowych oraz stóp procentowych ustalanych przez Narodowy Bank Polski (Polska);
  3.     zmiany cen usług i operacji, z których bank korzysta przy wykonywaniu poszczególnych czynności bankowych i nie bankowych,
  4.     zmiany zakresu lub formy świadczonych przez bank usług (w tym zmiany lub dodania nowej funkcjonalności w zakresie obsługi danego produktu),
  5.   zmiany przepisów podatkowych i/lub zasad rachunkowości stosowanych przez bank,
  6.     zmiany lub wydania nowych orzeczeń sądowych, orzeczeń organów administracji, zaleceń lub rekomendacji uprawnionych organów, w tym Komisji Nadzoru Finansowego, w zakresie mającym wpływ na koszty ponoszone przez bank w związku z wykonywaniem rzeczonej umowy.

Podsumowując: jeżeli w umowie bank przyznaje sobie prawo do jej jednostronnej zmiany, w przypadku wydania orzeczenia przez organ administracji, to bank ma możliwość powołania się na decyzję UOKiK jako podstawę do podniesienia opłat lub prowizji pobieranych od konsumentów. Z analizy stosowanych przez banki wzorów umów konsumenckich wynika, że tego typu zapisy pojawiają się w wielu z nich – w tym również w umowach PKO BP.

PLN_kredyt_gótówkowy_analiza_kalkulator

Jakie są inne sytuacje, w których banki przyznają sobie prawo do podwyższenia opłat?

W kontekście zapisów umownych zacytowanych przez TSUE w sprawie C-472/23 warto zwrócić uwagę na rozkład ryzyka związanego z prowadzoną przez bank działalnością gospodarczą. Wiele (jeżeli nie większość) z powołanych przesłanek zmiany taryfy prowizji i opłat odwołuje się do okoliczności zależnych w znacznym stopniu od jakości zarządzania firmą, jaką jest bank.

To od banku zależy, czy wybrana przez niego oferta faktycznie jest korzystna, a wybrany przez niego dostawca oferuje rynkowe ceny usług lub dostawy, np. energii. Konsument nie ma żadnej możliwości sprawdzić, czy kontrahent banku stosuje rynkowe ceny, czy też są one zawyżone. Z perspektywy banku nie ma to większego znaczenia, gdyż zgodnie z zakwestionowanymi przez TSUE zapisami umownymi, miał on możliwość obciążenia konsumentami kosztami własnych błędnych decyzji biznesowych.

Innym przykładem w tym zakresie mogą być funkcjonalności, które obecnie wydają nam się oczywiste, a z perspektywy banku stanowią koszt, który potencjalnie może być przerzucony na klienta. Taka sytuacja dotyczy m.in. aplikacji mobilnych. Aktualnie zdecydowana większość banków umożliwia konsumentom dostęp do oferowanych produktów za ich pośrednictwem. Możemy wykorzystywać je zarówno do dokonywania płatności, jak i do bieżącej kontroli zaciągniętych przez nas zobowiązań. Pamiętajmy jednak o tym, że żaden przepis nie wyklucza pobierania przez bank opłat za korzystanie z aplikacji mobilnej. Co więcej, zapisy umowne zakwestionowane w sprawie C-472/23 dają bankowi możliwość wprowadzenia odpłatności z tytułu „zmiany lub dodania nowej funkcjonalności w zakresie obsługi danego produktu”.

Podsumowanie

Najbardziej logiczną odpowiedzią na pytanie postawione w tytule jest stwierdzenie, że bank nie powinien przerzucać na konsumenta kosztów własnych błędów czy nietrafionych decyzji biznesowych. Tymczasem praktyka konstruowania wzorców umownych pokazuje, że poprzez szerokie i nieprecyzyjne klauzule zmiany opłat banki starają się zabezpieczać sobie możliwość kompensowania skutków takich decyzji.

Orzecznictwo TSUE, w tym wyrok w sprawie C-472/23, jednoznacznie wskazuje, że warunki zmiany opłat muszą być jasne, przejrzyste i pozwalać konsumentowi przewidzieć konsekwencje ekonomiczne umowy. Jeżeli mechanizm podwyższania opłat jest niejednoznaczny, oparty na ogólnych i wieloczynnikowych przesłankach lub pozostawia bankowi nadmierną swobodę, może to oznaczać naruszenie obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o kredycie konsumenckim.

W praktyce oznacza to, że w oparciu o takie klauzule bank może próbować przerzucać na konsumenta część ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tego rodzaju konstrukcja umowna budzi jednak poważne wątpliwości z punktu widzenia standardów przejrzystości i równowagi kontraktowej. Co więcej, jeżeli postanowienia dotyczące kosztów kredytu – w tym zasad ich zmiany – nie spełniają ustawowych wymogów informacyjnych, mogą stać się podstawą do zastosowania sankcji kredytu darmowego.

Oznacza to, że problem nie ogranicza się wyłącznie do ryzyka kary administracyjnej czy abstrakcyjnej kontroli abuzywności. Wadliwie sformułowane klauzule mogą prowadzić do bardzo konkretnych konsekwencji finansowych dla banku – utraty prawa do odsetek i innych kosztów kredytu.

Sprawdź swoją umowę
bank
Sprawdź swoją umowę

Autor: radca prawny Mateusz Lato

Jaki wpływ na SKD ma decyzja UOKiK w sprawie PKO BP?

Jaki wpływ na SKD ma decyzja UOKiK w sprawie PKO BP?

utworzone przez | sty 28, 2026 | Aktualności

UOKiK decyzją z 23.01.2026r. stwierdził, że PKO BP stosował niedozwolone klauzule umowne i nałożył na bank karę w wysokości niemal 80 milionów złotych. Zakwestionowane przez UOKiK postanowienia dotyczą zasad zmiany oprocentowania kredytu. UOKiK stwierdził, że zakwestionowane klauzule teoretycznie odnoszą się do obiektywnych kryteriów, jednak „ich mnogość, jak i nie bezpośrednie przełożenie wartości kryteriów na zmianę wysokości oprocentowania oraz możliwość ich wyboru przez Bank uniemożliwia weryfikację prawidłowości zmiany jak i powoduje ich niejednoznaczność”.

Sprawdź swoją umowę

W jaki sposób ustala się wysokość oprocentowania zmiennego?

W obecnie oferowanych umowach kredytu, wysokość oprocentowania zazwyczaj jest powiązana ze stopą referencyjną NBP. Jeszcze niedawno bardzo popularne było powiązanie ze wskaźnikiem WIBOR. Ze względu na coraz częściej pojawiające się wątpliwości, banki odchodzą od jego stosowania.

W przypadku zmiennego oprocentowania kredytu konsumenckiego, na jego wysokość składa się marża banku oraz wysokość zastosowanego wskaźnika. W wielu umowach wysokość marży nie jest wskazana wprost. W takim przypadku bank podaje wysokość stopy oprocentowania oraz wysokość wskaźnika, według stanu na dzień zawarcia umowy. Marżę stanowi różnica pomiędzy stopą oprocentowania a wysokością zastosowanego wskaźnika.

Dlaczego zastosowana przez bank PKO BP klauzula umowna została uznana za nieuczciwą?

PKO BP zamiast powiązać wysokość oprocentowania z jednym, konkretnym wskaźnikiem, wymienił ich kilka: „którakolwiek z podstawowych stóp procentowych NBP ustalanych przez Radę Polityki Pieniężnej (…), WIBOR 1M, WIBOR 3M, WIBOR 6M, WIBOR 9M lub WIBOR 12M”.

Decyzja, który wskaźnik będzie miał wpływ na wysokość oprocentowania, zależała wyłącznie od banku. PKO BP miał w tym zakresie dowolność – mógł wybrać taki, jaki był w danym momencie dla niego najkorzystniejszy. W dodatku, ten dokonany przez bank wybór, nie był dla niego w żaden sposób wiążący na przyszłość. Jeżeli później okazałoby się, że zastosowanie innego wskaźnika byłoby dla banku korzystniejsze, to mógł zastosować ten korzystniejszy.

Zmiana oprocentowania mogła wynosić nawet 3-krotność wartości, o jaką faktycznie zmienił się wybrany przez bank wskaźnik. Decyzja mogła zostać podjęta przez PKO BP w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia zaistnienia zmiany. W konsekwencji konsument nie był w stanie w żaden sposób przewidzieć, czy i w jaki sposób zmieni się oprocentowanie umowy kredytu, zaś powiązanie tej zmiany z obiektywnymi wskaźnikami, było wyłącznie pozorne. Jedynym ograniczeniem, jakie nałożył na siebie bank, było zachowanie „zasad dobrej praktyki bankowej oraz dobrych obyczajów”. Finalnie konsument mógł liczyć wyłącznie na dobrą wolę banku i jego deklarację, co do ogólnie przyjętych, jednak nieprecyzyjnych zasad.

decyzja-SKD-PKO-BP

Jaki wpływ na stosowanie SKD może mieć decyzja UOKiK?

SKD – czyli sankcję kredytu darmowego, można zastosować, gdy bank nie udzielił konsumentowi wszystkich informacji wymienionych w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (dalej jako UKK). Nieprawdziwe, niepełne lub niejednoznaczne informacje powinno traktować się na równi z brakiem ich udzielenia. Podanie stopy oprocentowania kredytu oraz warunków jej zmiany jest jednym z takich obowiązków. Wynika on z art. 30 ust. 1 pkt 6 UKK. W przypadku zakwestionowanego przez UOKiK zapisu umownego, niewątpliwie można mówić o braku podania jednoznacznej informacji, na jakich zasadach będzie zmieniała się stopa oprocentowania. Konsument powinien mieć możliwość przewidzenia, jak będzie kształtować się oprocentowanie jego kredytu. Przepisy dają możliwość powiązania wysokości oprocentowania z obiektywnymi wskaźnikami, jednak umowa powinna w jednoznaczny sposób określać, w jakich okolicznościach będzie miał zastosowanie konkretny wskaźnik. W przypadku klauzul umownych zakwestionowanych przez UOKiK, brak było wskazania zasad wyboru konkretnego wskaźnika. Bank miał w tym zakresie całkowitą swobodę, zaś konsument ani nie miał na to żadnego wpływu, ani nie miał możliwości przewidzieć, który ze wskaźników bank wybierze.

W konsekwencji, ten zapis umowny powinien zostać uznany za niespełniający wymogu udzielenia konsumentowi informacji o zasadach, zgodnie z którymi ulega zmianie stopa oprocentowania. Jeżeli taka informacja nie została udzielona, to zachodzą podstawy do zastosowania SKD.

 

Sprawdź swoją umowę

Jakie jest stanowisko PKO BP w sprawie nałożonej kary?

Zgodnie z komentarzem przesłanym przez PKO BP do Polskiej Agencji Prasowej, bank analizuje wydaną decyzję pod kątem zasadności jej zaskarżenia. Zgodnie z informacją przekazaną przez bank, zakwestionowana klauzula pojawiła się w 23 tys. umów. Biorąc pod uwagę ilość wadliwych umów oraz wysokość kary nałożonej na PKO BP, zaskakującym wydaje się brak utworzenia przez bank jakichkolwiek rezerw na potrzeby postępowania, które zostało wszczęte już w 2024r. – co wynika wprost z informacji zawartej w raporcie grupy kapitałowej PKO Banku Polskiego za III kwartał 2025r.

Z raportu wynika również, że UOKiK prowadzi wobec banku osobne postępowanie dotyczące niejasnych kryteriów zmiany taryfy prowizji i opłat. Tak samo, jak w przypadku postępowania zakończonego decyzją z 23.01.2026r., bank nie utworzył rezerwy kapitałowej na potrzeby pokrycia kosztów, jakie mogą powstać w wyniku niekorzystnej decyzji. Można odnieść wrażenie, że PKO BP próbuje w ten sposób wykreować stanowisko, zgodnie z którym zakwestionowane przez UOKiK postanowienia umowne nie wpływają w istotny sposób na zachwianie równowagi kontraktowej pomiędzy bankiem a konsumentem. W taki sam sposób PKO BP prezentuje w raporcie roszczenia z tytułu sankcji kredytu darmowego. Zagadnienie SKD omawia lakonicznie, całkowicie pomijając kwestię licznych postępowań zawieszonych do czasu wydania wyroków przez TSUE.

bank-SKD
Sprawdź swoją umowę

Aktualny stan spraw SKD przeciwko PKO BP

Decyzja UOKiK z 23.01.2026r. potwierdza, że umowy PKO BP zawierały niejednoznaczne kryteria pozwalające na jednostronne decydowanie przez bank o wysokości oprocentowania kredytów konsumenckich. Analogiczne postępowanie UOKiK jest prowadzone w sprawie niejasnych kryteriów zmiany taryfy prowizji i opłat (zapisy bardzo zbliżone do tych, które wyrokiem TSUE w sprawie C-472/23 zostały uznane za nieprawidłowe). Aktualnie przed TSUE toczy się kilka postępowań, których wynik będzie miał istotny wpływ na orzecznictwo polskich sądów w sprawach SKD. Biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo TSUE, można się spodziewać kolejnych rozstrzygnięć, które będą korzystne dla konsumentów.

FAQ – decyzja UOKiK w sprawie PKO BP i SKD

Czy decyzja UOKiK w sprawie PKO BP automatycznie oznacza zastosowanie SKD?

Decyzja UOKiK stanowi istotny argument, ale każda umowa wymaga indywidualnej analizy pod kątem spełnienia przesłanek SKD.

Dlaczego niejednoznaczne zasady zmiany oprocentowania mają znaczenie dla SKD?

Ponieważ brak jasnych informacji o zasadach zmiany oprocentowania może zostać uznany za naruszenie obowiązków informacyjnych z UKK.

Czy SKD dotyczy tylko umów PKO BP?

SKD ma zastosowanie do wszystkich kredytów konsumenckich, jeżeli doszło do naruszenia obowiązków informacyjnych, niezależnie od banku.

Autor: radca prawny Mateusz Lato

Jak uzyskać zwrot odsetek po wcześniejszej spłacie kredytu gotówkowego w mBanku?

Jak uzyskać zwrot odsetek po wcześniejszej spłacie kredytu gotówkowego w mBanku?

utworzone przez | lip 3, 2025 | Aktualności

Wcześniejsza spłata kredytu gotówkowego w mBanku uprawnia Cię do ubiegania się o proporcjonalny zwrot odsetek i innych kosztów. W niektórych przypadkach możesz dodatkowo powołać się na sankcję kredytu darmowego (SKD), co pozwala odzyskać wszystkie poniesione opłaty poza kapitałem. Wzrasta świadomość prawna konsumentów, zwłaszcza tych z kredytem gotówkowym w mBanku. Niewielu wie, że można odzyskać część kosztów po wcześniejszej spłacie lub skorzystać z sankcji kredytu darmowego. W artykule wyjaśniamy, jak odzyskać odsetki i zastosować SKD.

Sprawdź swoją umowę

Wcześniejsza spłata kredytu – Twoje prawa

Zgodnie z art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim, w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu, konsument ma prawo do proporcjonalnego zwrotu:

  • odsetek,
  • prowizji,
  • ubezpieczenia,
  • opłat administracyjnych i przygotowawczych.

Zwrot dotyczy również kredytów udzielonych przez mBank, który – choć jest zobowiązany do automatycznego rozliczenia kosztów – nie zawsze wywiązuje się z tego obowiązku.

W praktyce często konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku, a niekiedy nawet skierowanie sprawy na drogę sądową, jeśli bank odmawia wypłaty lub zwleka z rozliczeniem.

Sala rozpraw – sędzia ogłaszający wyrok

Czym jest sankcja kredytu darmowego (SKD)?

Sankcja kredytu darmowego została wprowadzona w celu ochrony konsumenta przed nieuczciwymi praktykami kredytodawców. Wynika z  art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim i pozwala kredytobiorcy spłacić wyłącznie kapitał kredytu, z pominięciem wszystkich kosztów dodatkowych, jeżeli umowa kredytu nie zawiera wszystkich obowiązkowych elementów wymaganych przez ustawę.

Do najczęstszych naruszeń ustawy należą:

  • nieprecyzyjne wskazanie sposobu wyliczania RRSO
  • wskazanie błędnej wartości RRSO
  • brak informacji o różnych formach odstąpienia od umowy,
  • brak precyzyjnej informacji o naliczaniu odsetek od skredytowanej prowizji.

W przypadku pozytywnego rozpatrzenia sankcji, kredyt zostaje uznany za darmowy, a kredytobiorca może żądać zwrotu wszystkich kosztów, które poniósł poza kapitałem.

Sprawdź swoją umowę

Jak wygląda procedura w mBanku?

1. Weryfikacja umowy kredytowej

Pierwszym krokiem jest analiza umowy kredytowej – czy zawiera wszystkie wymagane ustawą elementy.

2. Złożenie oświadczenia o skorzystaniu z SKD

Jeżeli analiza umowy kredytu doprowadzi do odnalezienia naruszeń ustawy w umowie kredytu, kredytobiorca może złożyć oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Oświadczenie należy skierować bezpośrednio do instytucji kredytowej.

3. Wezwanie do zwrotu z tytułu SKD

W przypadku gdy bank nie ustosunkuje się do żłożenia oświadczenia lub przedstawi argumentację, w której nie zgadza się z możliwością zastosowania sankcji kredytu darmowego kredytobiorca może go wezwać do zapłaty.

4. Droga dochodzenia roszczeń

W przypadku odmowy banku przeliczenia kredytu i zastosowania SKD kredytobiorca może dochodzić roszczeń na drodze postępowania sądowego.

Co można odzyskać w ramach sankcji kredytu darmowego?

W przypadku skutecznego zastosowania sankcji kredytu darmowego kredytobiorca zgodnie z ustawą spłaca wyłącznie kapitał – czyli dokładnie tyle, ile pożyczył od banku, bez żadnych dodatkowych kosztów. Oznacza to, że bank ma obowiązek zwrócić wszelkie opłaty, które zostały naliczone i pobrane w ramach umowy, a więc:

  • odsetki umowne,

  • prowizje,

  • koszty ubezpieczenia kredytu,

  • inne koszty związane z obsługą kredytu.

W przypadku pozytywnego rozpatrzenia sankcji kredytu darmowego konsument może odzyskać kilkanaście tysięcy złotych, a nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych – w zależności od kwoty kredytu, czasu trwania umowy i struktury naliczanych opłat.

Odzyskiwanie kosztów po spłacie kredytu


mbank wcześniejsza spłata kredytu gotówkowego zwrot odsetek

Jeśli jesteś klientem mBanku i wcześniej spłaciłeś kredyt gotówkowy  a bank samodzielnie nie dokonał rozliczenia – masz prawo ubiegać się o zwrot proporcjonalnej części kosztów kredytu. Dodatkowo, jeżeli Twoja umowa zawierała błędy formalne, możesz skorzystać z sankcji kredytu darmowego, co umożliwia odzyskanie nawet wszystkich opłat i odsetek. Z pomocą kancelarii prawnej procedura ta może przebiec sprawnie i skutecznie.

Kredyt gotówkowy mBank – najczęstsze pytania

Czy każda wcześniejsza spłata kredytu uprawnia do zwrotu kosztów?

Tak – zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim, każda wcześniejsza spłata zobowiązuje bank do proporcjonalnego zwrotu kosztów, niezależnie od przyczyny wcześniejszej spłaty.

Czy sankcja kredytu darmowego przysługuje tylko przy kilku naruszeniach elementów ustawowych?

Nie. Do zastosowania sankcji kredytu darmowego wystarczy jedno naruszenie obowiązkowych informacji, które wynikają z ustawy.

Czy mBank automatycznie zwraca odsetki po wcześniejszej spłacie?

Nie zawsze. W wielu przypadkach konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku, a czasami nawet interwencja prawna, aby odzyskać należne środki.

Czym jest sankcja kredytu darmowego i jak z niej skorzystać w 2025 roku?

Czym jest sankcja kredytu darmowego i jak z niej skorzystać w 2025 roku?

utworzone przez | cze 26, 2025 | Aktualności

Sankcja kredytu darmowego to narzędzie prawne, które pozwala konsumentowi spłacić tylko pożyczony kapitał – bez odsetek, prowizji i dodatkowych kosztów – jeśli kredytodawca naruszył obowiązki informacyjne. W 2025 roku z tego prawa można skorzystać, składając pisemne oświadczenie w terminie do roku od spłaty kredytu.

W dobie powszechnych zakupów na raty, pożyczek online i szybkich kredytów konsumenckich, wielu konsumentów nie zdaje sobie sprawy, że w przypadku błędów po stronie instytucji finansowej mogą nie być zobowiązani do spłaty odsetek ani prowizji. Właśnie na tym polega sankcja kredytu darmowego – narzędzie w rękach konsumentów, które w 2025 roku nabiera jeszcze większego znaczenia.

Sprawdź swoją umowę

Na czym polega sankcja kredytu darmowego?

Sankcja kredytu darmowego (SKD) to instytucja prawna uregulowana w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim z 2011 roku. Umożliwia konsumentowi spłatę wyłącznie kwoty pożyczonego kapitału – bez odsetek, prowizji czy innych kosztów – jeśli kredytodawca nie dopełnił swoich obowiązków informacyjnych wobec kredytobiorcy.

Oznacza to, że konsument może legalnie spłacić jedynie to, co faktycznie otrzymał, bez żadnych dodatkowych kosztów.

Kredytobiorca przekazujący kopertę przedstawicielowi banku

Kiedy można zastosować sankcję kredytu darmowego?

Z prawa do SKD można skorzystać w przypadku, gdy kredytodawca nie dopełnił wszelkich obowiązków informacyjnych stawianych przez ustawę o kredycie konsumenckim, do najczęstszych naruszeń ustawy należą:

  • Brak rzetelnej informacji o sposobach odstąpienia od umowy,
  • Błędne wskazanie RRSO oraz brak wyjaśnienia sposobu jego obliczania.

Sankcja obejmuje zarówno kredyty bankowe, jak i pożyczki udzielane przez instytucje pozabankowe, w tym zakupy ratalne i pożyczki online. Nawet jeśli umowa została zawarta przez internet – obowiązki informacyjne muszą zostać spełnione.

Sprawdź swoją umowę

Jak złożyć oświadczenie o sankcji kredytu darmowego?

Aby skutecznie skorzystać z sankcji kredytu darmowego w 2025 roku, należy:

  1. Przeanalizować dokumenty kredytowe – zwróć uwagę, czy znajdują się w nich wszystkie wymagane informacje. W razie wątpliwości warto skorzystać z pomocy prawnika.
  2. Sporządzić pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego
  3. Dostarczyć oświadczenie kredytodawcy – najlepiej listem poleconym z potwierdzeniem odbioru.
  4. Oczekiwać na odpowiedź kredytodawcy – w przypadku odmowy przyjęcia oświadczenia przez kredytodawcę kredytobiorca może dochodzić swoich praw na drodze postępowania sądowego.

Ile czasu masz na skorzystanie z sankcji?

Oświadczenie należy złożyć w terminie do 1 roku od dnia wykonania umowy, czyli zazwyczaj od momentu spłaty kredytu. Jednak im szybciej podejmiesz działania, tym większa szansa na skuteczne dochodzenie roszczeń – zwłaszcza gdy umowa nadal trwa.

Zegar i kalendarz symbolizujące upływ czasu

Czy warto skorzystać z pomocy prawnika?

Choć złożenie oświadczenia można wykonać samodzielnie, wsparcie profesjonalnego pełnomocnika zwiększa skuteczność działania. Prawnik pomoże:

  • wykryć błędy w umowie,
  • prawidłowo sformułować oświadczenie,
  • poprowadzić negocjacje lub spór sądowy z kredytodawcą.

Dzięki temu masz pewność, że procedura zostanie przeprowadzona zgodnie z obowiązującym prawem.

Jakie korzyści daje sankcja kredytu darmowego?

  • Realna oszczędność – możliwość uniknięcia kosztów rzędu kilkuset lub kilku tysięcy złotych.
  • Wzmocnienie praw konsumenta – kredytodawcy muszą respektować przepisy.
  • Ochrona przed nieuczciwymi praktykami – wiele kredytodawców liczy na nieświadomość klientów.

Choć procedura może wydawać się prosta, kluczowe znaczenie ma analiza dokumentów i terminowe złożenie oświadczenia. Wsparcie kancelarii prawnej zwiększa szanse na skuteczne dochodzenie roszczeń i pełne wykorzystanie praw przysługujących konsumentowi. Jeśli podejrzewasz, że Twoja umowa zawiera uchybienia – nie zwlekaj z działaniem.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy mogę skorzystać z sankcji, jeśli podpisałem umowę przez internet?

Tak, prawo do sankcji obowiązuje niezależnie od formy zawarcia umowy – istotne jest jedynie, czy spełniono obowiązki informacyjne.

Co się stanie, jeśli kredytodawca odrzuci oświadczenie o sankcji kredytu darmowego?

W takiej sytuacji warto zasięgnąć pomocy prawnika i rozważyć dochodzenie roszczeń na drodze sądowej.

Czy mogę odzyskać już zapłacone odsetki kredytowe?

Tak, jeżeli sankcja kredytu darmowego zostanie uznana za skuteczną, możliwe jest żądanie zwrotu nienależnych świadczeń.