W dniu 30 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy miał rozstrzygnąć fundamentalne kwestie dotyczące tzw. sankcji kredytu darmowego (SKD), która umożliwia konsumentom spłatę wyłącznie kapitału kredytu – z wyłączeniem odsetek, prowizji oraz innych kosztów dodatkowych – w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę.

Decyzja Sądu Najwyższego: postępowanie zawieszone

Zamiast wydania uchwały, Sąd Najwyższy podjął decyzję o zawieszeniu postępowania (sygn. akt III CZP 15/25), uznając za zasadne zaczekanie na rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawach prejudycjalnych dotyczących podobnych zagadnień (w szczególności sprawa C-566/24). Celem tego działania jest zapewnienie spójności interpretacyjnej pomiędzy prawem unijnym a krajowym. Zdaniem SN przedwczesna uchwała mogłaby skutkować rozbieżnościami interpretacyjnymi, co w konsekwencji zagrażałoby stabilności linii orzeczniczej.

Decyzja ta ma istotne znaczenie nie tylko dla praktyki sądowej, ale również dla sytuacji tysięcy kredytobiorców, którzy wystąpili lub planują wystąpić z roszczeniem o zastosowanie SKD.

Czym jest sankcja kredytu darmowego (SKD)?

Sankcja kredytu darmowego została uregulowana w art. 45 Ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r. W sytuacji, gdy kredytodawca naruszy swoje obowiązki informacyjne wobec konsumenta (np. błędne wskazanie RRSO, brak wskazania pełnych kosztów kredytu, nieprecyzyjne warunki umowy), konsument ma prawo złożyć stosowne oświadczenie, na mocy którego spłaca wyłącznie kapitał kredytu – bez odsetek, prowizji czy opłat dodatkowych.

Zakres problematyki rozpatrywanej przez Sąd Najwyższy

W pierwotnym zakresie postępowania, Sąd Najwyższy miał odpowiedzieć na pięć kluczowych pytań, determinujących praktykę stosowania art. 45 ustawy:

1. Czy sąd ma obowiązek z urzędu badać wszystkie możliwe uchybienia kredytodawcy, czy jedynie te wskazane przez konsumenta?

2. Od kiedy należy liczyć roczny termin na złożenie oświadczenia o zastosowaniu SKD – od wypłaty kredytu, czy od jego całkowitej spłaty?

3. Czy uznanie postanowień umownych za abuzywne wystarczy do zastosowania SKD?

4. Czy bank może zaliczać prowizje i inne pozaodsetkowe koszty do oprocentowania?

5. Czy błędne podanie rrso lub całkowitej kwoty do spłaty stanowi podstawę do zastosowania skd?

Skutki zawieszenia postępowania SN dla kredytobiorców 

Decyzja o zawieszeniu postępowania oznacza, że na rozstrzygnięcie tych kluczowych kwestii przyjdzie nam jeszcze poczekać – przynajmniej do momentu wydania orzeczenia przez TSUE. Z jednej strony daje to nadzieję na spójną i jednoznaczną interpretację przepisów w duchu prawa unijnego, z drugiej jednak wydłuża czas niepewności zarówno dla konsumentów, jak i dla instytucji finansowych.

Z perspektywy konsumentów oczekiwanie na wyrok TSUE może opóźnić dochodzenie roszczeń z tytułu SKD. Z kolei sektor finansowy zyskuje dodatkowy czas na analizę ryzyk regulacyjnych i ewentualne dostosowanie praktyk rynkowych.

Stanowisko Kancelarii Wysmułek, Sysło i Wspólnicy

Zespół Kancelarii Wysmułek, Sysło i Wspólnicy na bieżąco monitoruje rozwój sytuacji w sprawach związanych z sankcją kredytu darmowego. W razie pytań dotyczących indywidualnych przypadków lub potrzeby oceny sytuacji prawnej konkretnej umowy kredytowej – zapraszamy do kontaktu. Nasz zespół specjalistów ds. prawa bankowego i konsumenckiego pozostaje do Państwa dyspozycji.

FAQ – pytania o sankcję kredytu darmowego 

Czy muszę wskazywać wszystkie naruszenia banku we wniosku o SKD?

Zależnie od przyszłej interpretacji SN, możliwe jest, że sąd będzie zobowiązany do badania naruszeń z urzędu – niezależnie od tego, czy zostały wskazane przez konsumenta.

Czy każdy kredyt konsumencki podlega SKD?

Nie. SKD ma zastosowanie wyłącznie do umów spełniających kryteria z art. 45 Ustawy o kredycie konsumenckim. Kredyty hipoteczne co do zasady są wyłączone z tego mechanizmu – wyjątkiem mogą być umowy zawarte w latach 2011–2017, mieszczące się w ustawowym limicie kwotowym.

Do kiedy mogę wystąpić z roszczeniem?

Kluczowe znaczenie ma interpretacja początku biegu rocznego terminu – czy liczy się on od momentu wypłaty kredytu, czy od daty jego spłaty. Na tę kwestię odpowiedź dać ma przyszła uchwała SN lub wyrok TSUE.

Wcześniejsza spłata kredytu gotówkowego w mBanku uprawnia Cię do ubiegania się o proporcjonalny zwrot odsetek i innych kosztów. W niektórych przypadkach możesz dodatkowo powołać się na sankcję kredytu darmowego (SKD), co pozwala odzyskać wszystkie poniesione opłaty poza kapitałem. Wzrasta świadomość prawna konsumentów, zwłaszcza tych z kredytem gotówkowym w mBanku. Niewielu wie, że można odzyskać część kosztów po wcześniejszej spłacie lub skorzystać z sankcji kredytu darmowego. W artykule wyjaśniamy, jak odzyskać odsetki i zastosować SKD.

Wcześniejsza spłata kredytu – Twoje prawa

Zgodnie z art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim, w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu, konsument ma prawo do proporcjonalnego zwrotu:

• odsetek,
• prowizji,
• ubezpieczenia,
• opłat administracyjnych i przygotowawczych.

Zwrot dotyczy również kredytów udzielonych przez mBank, który – choć jest zobowiązany do automatycznego rozliczenia kosztów – nie zawsze wywiązuje się z tego obowiązku.

W praktyce często konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku, a niekiedy nawet skierowanie sprawy na drogę sądową, jeśli bank odmawia wypłaty lub zwleka z rozliczeniem.

Czym jest sankcja kredytu darmowego (SKD)?

Sankcja kredytu darmowego została wprowadzona w celu ochrony konsumenta przed nieuczciwymi praktykami kredytodawców. Wynika z  art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim i pozwala kredytobiorcy spłacić wyłącznie kapitał kredytu, z pominięciem wszystkich kosztów dodatkowych, jeżeli umowa kredytu nie zawiera wszystkich obowiązkowych elementów wymaganych przez ustawę.

Do najczęstszych naruszeń ustawy należą:

• nieprecyzyjne wskazanie sposobu wyliczania RRSO
• wskazanie błędnej wartości RRSO
• brak informacji o różnych formach odstąpienia od umowy,
• brak precyzyjnej informacji o naliczaniu odsetek od skredytowanej prowizji.

W przypadku pozytywnego rozpatrzenia sankcji, kredyt zostaje uznany za darmowy, a kredytobiorca może żądać zwrotu wszystkich kosztów, które poniósł poza kapitałem.

Jak wygląda procedura w mBanku?

1. Weryfikacja umowy kredytowej

Pierwszym krokiem jest analiza umowy kredytowej – czy zawiera wszystkie wymagane ustawą elementy.

2. Złożenie oświadczenia o skorzystaniu z SKD

Jeżeli analiza umowy kredytu doprowadzi do odnalezienia naruszeń ustawy w umowie kredytu, kredytobiorca może złożyć oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Oświadczenie należy skierować bezpośrednio do instytucji kredytowej.

3. Wezwanie do zwrotu z tytułu SKD

W przypadku gdy bank nie ustosunkuje się do żłożenia oświadczenia lub przedstawi argumentację, w której nie zgadza się z możliwością zastosowania sankcji kredytu darmowego kredytobiorca może go wezwać do zapłaty.

4. Droga dochodzenia roszczeń

W przypadku odmowy banku przeliczenia kredytu i zastosowania SKD kredytobiorca może dochodzić roszczeń na drodze postępowania sądowego.

Co można odzyskać w ramach sankcji kredytu darmowego?

W przypadku skutecznego zastosowania sankcji kredytu darmowego kredytobiorca zgodnie z ustawą spłaca wyłącznie kapitał – czyli dokładnie tyle, ile pożyczył od banku, bez żadnych dodatkowych kosztów. Oznacza to, że bank ma obowiązek zwrócić wszelkie opłaty, które zostały naliczone i pobrane w ramach umowy, a więc:

• odsetki umowne,

• prowizje,

• koszty ubezpieczenia kredytu,

• inne koszty związane z obsługą kredytu.

W przypadku pozytywnego rozpatrzenia sankcji kredytu darmowego konsument może odzyskać kilkanaście tysięcy złotych, a nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych – w zależności od kwoty kredytu, czasu trwania umowy i struktury naliczanych opłat.

mbank wcześniejsza spłata kredytu gotówkowego zwrot odsetek

Jeśli jesteś klientem mBanku i wcześniej spłaciłeś kredyt gotówkowy  a bank samodzielnie nie dokonał rozliczenia – masz prawo ubiegać się o zwrot proporcjonalnej części kosztów kredytu. Dodatkowo, jeżeli Twoja umowa zawierała błędy formalne, możesz skorzystać z sankcji kredytu darmowego, co umożliwia odzyskanie nawet wszystkich opłat i odsetek. Z pomocą kancelarii prawnej procedura ta może przebiec sprawnie i skutecznie.

Kredyt gotówkowy mBank – najczęstsze pytania

Czy każda wcześniejsza spłata kredytu uprawnia do zwrotu kosztów?

Tak – zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim, każda wcześniejsza spłata zobowiązuje bank do proporcjonalnego zwrotu kosztów, niezależnie od przyczyny wcześniejszej spłaty.

Czy sankcja kredytu darmowego przysługuje tylko przy kilku naruszeniach elementów ustawowych?

Nie. Do zastosowania sankcji kredytu darmowego wystarczy jedno naruszenie obowiązkowych informacji, które wynikają z ustawy.

Czy mBank automatycznie zwraca odsetki po wcześniejszej spłacie?

Nie zawsze. W wielu przypadkach konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku, a czasami nawet interwencja prawna, aby odzyskać należne środki.

Sankcja kredytu darmowego to narzędzie prawne, które pozwala konsumentowi spłacić tylko pożyczony kapitał – bez odsetek, prowizji i dodatkowych kosztów – jeśli kredytodawca naruszył obowiązki informacyjne. W 2025 roku z tego prawa można skorzystać, składając pisemne oświadczenie w terminie do roku od spłaty kredytu.

W dobie powszechnych zakupów na raty, pożyczek online i szybkich kredytów konsumenckich, wielu konsumentów nie zdaje sobie sprawy, że w przypadku błędów po stronie instytucji finansowej mogą nie być zobowiązani do spłaty odsetek ani prowizji. Właśnie na tym polega sankcja kredytu darmowego – narzędzie w rękach konsumentów, które w 2025 roku nabiera jeszcze większego znaczenia.

Na czym polega sankcja kredytu darmowego?

Sankcja kredytu darmowego (SKD) to instytucja prawna uregulowana w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim z 2011 roku. Umożliwia konsumentowi spłatę wyłącznie kwoty pożyczonego kapitału – bez odsetek, prowizji czy innych kosztów – jeśli kredytodawca nie dopełnił swoich obowiązków informacyjnych wobec kredytobiorcy.

Oznacza to, że konsument może legalnie spłacić jedynie to, co faktycznie otrzymał, bez żadnych dodatkowych kosztów.

Kiedy można zastosować sankcję kredytu darmowego?

Z prawa do SKD można skorzystać w przypadku, gdy kredytodawca nie dopełnił wszelkich obowiązków informacyjnych stawianych przez ustawę o kredycie konsumenckim, do najczęstszych naruszeń ustawy należą:

• Brak rzetelnej informacji o sposobach odstąpienia od umowy,
• Błędne wskazanie RRSO oraz brak wyjaśnienia sposobu jego obliczania.

Sankcja obejmuje zarówno kredyty bankowe, jak i pożyczki udzielane przez instytucje pozabankowe, w tym zakupy ratalne i pożyczki online. Nawet jeśli umowa została zawarta przez internet – obowiązki informacyjne muszą zostać spełnione.

Jak złożyć oświadczenie o sankcji kredytu darmowego?

Aby skutecznie skorzystać z sankcji kredytu darmowego w 2025 roku, należy:

1. Przeanalizować dokumenty kredytowe – zwróć uwagę, czy znajdują się w nich wszystkie wymagane informacje. W razie wątpliwości warto skorzystać z pomocy prawnika.
2. Sporządzić pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego
3. Dostarczyć oświadczenie kredytodawcy – najlepiej listem poleconym z potwierdzeniem odbioru.
4. Oczekiwać na odpowiedź kredytodawcy – w przypadku odmowy przyjęcia oświadczenia przez kredytodawcę kredytobiorca może dochodzić swoich praw na drodze postępowania sądowego.

Ile czasu masz na skorzystanie z sankcji?

Oświadczenie należy złożyć w terminie do 1 roku od dnia wykonania umowy, czyli zazwyczaj od momentu spłaty kredytu. Jednak im szybciej podejmiesz działania, tym większa szansa na skuteczne dochodzenie roszczeń – zwłaszcza gdy umowa nadal trwa.

Czy warto skorzystać z pomocy prawnika?

Choć złożenie oświadczenia można wykonać samodzielnie, wsparcie profesjonalnego pełnomocnika zwiększa skuteczność działania. Prawnik pomoże:

• wykryć błędy w umowie,
• prawidłowo sformułować oświadczenie,
• poprowadzić negocjacje lub spór sądowy z kredytodawcą.

Dzięki temu masz pewność, że procedura zostanie przeprowadzona zgodnie z obowiązującym prawem.

Jakie korzyści daje sankcja kredytu darmowego?

• Realna oszczędność – możliwość uniknięcia kosztów rzędu kilkuset lub kilku tysięcy złotych.
• Wzmocnienie praw konsumenta – kredytodawcy muszą respektować przepisy.
• Ochrona przed nieuczciwymi praktykami – wiele kredytodawców liczy na nieświadomość klientów.

Choć procedura może wydawać się prosta, kluczowe znaczenie ma analiza dokumentów i terminowe złożenie oświadczenia. Wsparcie kancelarii prawnej zwiększa szanse na skuteczne dochodzenie roszczeń i pełne wykorzystanie praw przysługujących konsumentowi. Jeśli podejrzewasz, że Twoja umowa zawiera uchybienia – nie zwlekaj z działaniem.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy mogę skorzystać z sankcji, jeśli podpisałem umowę przez internet?

Tak, prawo do sankcji obowiązuje niezależnie od formy zawarcia umowy – istotne jest jedynie, czy spełniono obowiązki informacyjne.

Co się stanie, jeśli kredytodawca odrzuci oświadczenie o sankcji kredytu darmowego?

W takiej sytuacji warto zasięgnąć pomocy prawnika i rozważyć dochodzenie roszczeń na drodze sądowej.

Czy mogę odzyskać już zapłacone odsetki kredytowe?

Tak, jeżeli sankcja kredytu darmowego zostanie uznana za skuteczną, możliwe jest żądanie zwrotu nienależnych świadczeń.