Czy kredyt na auto jest kredytem konsumenckim?

Czy kredyt na auto jest kredytem konsumenckim? To zależy, ale bardzo często tak.
Kredyt na zakup samochodu jest kredytem konsumenckim, jeżeli został zawarty przez osobę fizyczną na cele prywatne oraz mieści się w ustawowym limicie kwotowym (co do zasady 255 550 zł).

Nie ma znaczenia, czy kredyt został zawarty w banku, w salonie samochodowym czy u pośrednika finansowego. Decydujący jest cel, jeżeli auto zostało nabyte na potrzeby prywatne, umowa co do zasady podlega ustawie o kredycie konsumenckim, a tym samym może podlegać sankcji kredytu darmowego.

Czy sposób finansowania auta ma znaczenie?

Tak, liczy się konstrukcja prawna umowy.
Sankcja kredytu darmowego może mieć zastosowanie do różnych form finansowania zakupu pojazdu, w szczególności:

• kredytu samochodowego,
• pożyczki gotówkowej przeznaczonej na zakup auta,
• kredytu ratalnego powiązanego z umową sprzedaży pojazdu.

O kwalifikacji nie przesądza nazwa produktu, lecz to, czy umowa spełnia przesłanki kredytu konsumenckiego.

Jakie błędy w umowach kredytu na auto występują najczęściej?

Najczęściej są to błędy kosztowe i informacyjne.
Analiza umów kredytów samochodowych wskazuje, że uchybienia dotyczą przede wszystkim elementów wpływających na przejrzystość kosztów kredytu. W szczególności są to:

• błędnie wyliczona RRSO (zaniżona lub zawyżona),
• nieprecyzyjne określenie całkowitego kosztu kredytu,
• brak jasnej informacji o prawie odstąpienia od umowy,
• niejednoznaczne zasady naliczania prowizji i opłat,
• nieprawidłowe ujęcie kosztów dodatkowych, np. ubezpieczeń.

Ponieważ umowę przygotowuje kredytodawca jako profesjonalista, to on ponosi konsekwencje jej wadliwości.

Czy każdy błąd w umowie prowadzi do sankcji?

Nie, tylko naruszenia wskazane w ustawie.
Sankcja kredytu darmowego ma zastosowanie wyłącznie w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności dotyczących informacji o kosztach oraz prawach konsumenta.

W dominującej praktyce orzeczniczej przyjmuje się, że konsument nie musi wykazywać szkody, wystarczające jest samo stwierdzenie naruszenia obowiązków ustawowych.

Jak działa sankcja kredytu darmowego przy kredycie na auto?

Prowadzi do rozliczenia kredytu wyłącznie do wysokości kapitału.
Po skutecznym skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego konsument zobowiązany jest zwrócić jedynie kwotę faktycznie udostępnionego kapitału.

Kredytodawca traci prawo do:

• odsetek,
• prowizji,
• innych kosztów pozaodsetkowych.

W praktyce oznacza to:

• obniżenie rat kredytu (jeżeli jest nadal spłacany), albo
• możliwość dochodzenia zwrotu nadpłaconych kosztów (jeżeli kredyt został już spłacony).

Jaki jest termin na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego?

To zależy od tego, czy umowa została wykonana.
Jeżeli kredyt na auto jest nadal spłacany, konsument może skorzystać z sankcji w dowolnym momencie trwania umowy.

Jeżeli natomiast kredyt został już spłacony, oświadczenie o skorzystaniu z sankcji musi zostać złożone w ciągu jednego roku od dnia wykonania umowy. Zgodnie z przeważającym stanowiskiem orzecznictwa momentem tym jest dzień spłaty ostatniej raty kredytu.

Po upływie tego terminu uprawnienie wygasa.

Czy bank musi uznać sankcję kredytu darmowego?

Nie, często dochodzi do sporu.
W praktyce banki i instytucje finansowe rzadko dobrowolnie uznają sankcję. Najczęściej kwestionują istnienie naruszeń lub ich znaczenie prawne.

Ostateczne rozstrzygnięcie należy do sądu, który ocenia treść umowy oraz zgodność jej postanowień z ustawą.

Podsumowanie – kredyt na auto a sankcja kredytu darmowego

Kredyt na zakup samochodu może zostać objęty sankcją kredytu darmowego, jeżeli spełnia przesłanki kredytu konsumenckiego i zawiera naruszenia ustawy. W praktyce kluczowe znaczenie mają błędy w zakresie RRSO, całkowitego kosztu kredytu oraz obowiązków informacyjnych wobec konsumenta.

Zastosowanie sankcji prowadzi do rozliczenia kredytu wyłącznie do wysokości kapitału, co może mieć istotne konsekwencje finansowe. Warunkiem jest jednak zachowanie terminu w przypadku kredytów spłaconych wynosi on rok od dnia wykonania umowy, czyli zgodnie z przeważającym orzecznictwem od dnia spłaty ostatniej raty.