Ile czasu ma bank na rozliczenie kosztów po wcześniejszej spłacie kredytu?

Bank ma 14 dni od dnia całkowitej spłaty kredytu konsumenckiego na rozliczenie się z kredytobiorcą i zwrot części kosztów. Chodzi głównie o prowizję i inne opłaty, które zostały pobrane z góry za cały okres kredytu. Wielu kredytobiorców nie zna tego uprawnienia, dlatego zwrot nie zawsze następuje z inicjatywy banku. Uprawnienie dotyczy również sytuacji, w której kredytobiorca spłacił kredyt gotówkowy przed czasem i nie otrzymał zwrotu.

Ile czasu ma bank na rozliczenie kredytu po wcześniejszej spłacie?

Kredytobiorca ma prawo spłacić kredyt konsumencki wcześniej, niż wynika z umowy kredytu konsumenckiego. Bank ma wtedy 14 dni na rozliczenie kredytu. Termin ten liczy się od dnia, w którym kredytobiorca wpłacił ostatnią kwotę potrzebną do zamknięcia zobowiązania. Rozliczenie polega na tym, że bank ustala koszty poniesione w związku z umową.

Następnie oblicza, jaka ich część przypada na okres, o który skrócono kredyt, i zwraca ją na konto kredytobiorcy. Podstawą jest art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim. Uprawnienie to wynika wprost z ustawy i nie zależy od dobrej woli banku. W praktyce banki stosują jednak różne procedury, a część klientów występuje o zwrot na piśmie. Data spłaty jest dniem, od którego liczy się 14-dniowy termin.

Jakie koszty bank powinien zwrócić po wcześniejszej spłacie kredytu?

Najczęściej chodzi o prowizję za udzielenie kredytu. Bank pobiera ją na początku, a więc „z góry” za cały okres umowy kredytu konsumenckiego. Skoro kredyt trwał krócej, część prowizji przestaje mieć uzasadnienie. To samo dotyczy innych opłat z umowy, na przykład składki na ubezpieczenie powiązane z kredytem. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 11 września 2019 r. (sprawa C-383/18). TSUE uznał, że prawo do obniżki obejmuje wszystkie koszty, także te niezależne od czasu trwania umowy.

Polskie sądy i UOKiK stosują ten kierunek od lat. UOKiK wydał kilka decyzji wobec instytucji, które nie obniżały kosztów o prowizję. Osobną kwestią jest opłata za wcześniejszą spłatę kredytu. Bank może ją pobrać tylko w wąsko określonych sytuacjach, na przykład gdy oprocentowanie było stałe, a nawet wtedy jej wysokość jest ograniczona przepisami. Informacje o opłatach naliczonych przez bank zawiera umowa oraz zaświadczenie o spłacie kredytu.

Jak policzyć zwrot kosztów kredytu?

Zwrot liczy się proporcjonalnie. Przykładowo: kredyt został zaciągnięty na 60 miesięcy, a prowizja wyniosła 3 000 zł. Po 20 miesiącach cały dług został spłacony. Umowa skróciła się o 40 miesięcy, czyli o dwie trzecie. Bank powinien w takiej sytuacji zwrócić dwie trzecie prowizji, czyli 2 000 zł. Im wcześniej spłacasz kredyt, tym wyższa jest kwota zwrotu. Podobnie rozliczane są inne opłaty jednorazowe.

Co zrobić, jeśli bank nie rozliczył kredytu w terminie?

Jeśli po upływie 14 dni środki nie wpłynęły, pierwszym elementem weryfikacji jest sprawdzenie historii rachunku i zaświadczenia o spłacie kredytu. Bank mógł zwrócić tylko część kosztów albo pominąć prowizję. W takiej sytuacji kredytobiorca ma podstawę, aby żądać dopłaty. Znaczenie ma tu upływ czasu, ponieważ roszczenia podlegają przedawnieniu. Reklamację składa się zwykle na piśmie, listem poleconym lub przez bankowość internetową, co pozwala zachować dowód jej złożenia. Zawiera ona numer umowy, datę spłaty i żądanie zwrotu proporcjonalnej części kosztów, a także powołanie na art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim i wyrok C-383/18. Dokumenty zawierające rezygnację z dalszych roszczeń wywołują skutki prawne, dlatego ich podpisanie bywa poprzedzone konsultacją z prawnikiem. Sam brak zwrotu w terminie nie oznacza utraty prawa do pieniędzy. Można ich dochodzić także później, o ile roszczenie się nie przedawniło.

Ile bank ma czasu na odpowiedź?

Bank ma 30 dni na rozpatrzenie reklamacji. W szczególnie skomplikowanych sprawach termin może zostać przedłużony do 60 dni, ale bank musi poinformować kredytobiorcę o przyczynach. W razie odmowy lub braku odpowiedzi możliwe jest zwrócenie się do Rzecznika Finansowego albo złożenie pozwu do sądu. W takim postępowaniu przydatne są umowa, harmonogram spłat i potwierdzenie ostatniej wpłaty. Wyliczenie kwoty, jaką bank powinien zwrócić, ocenę szans oraz przygotowanie pozwu może wykonać radca prawny.

Po jakim czasie roszczenie o zwrot kosztów kredytu się przedawnia?

Czas zależy od daty spłaty kredytu. Termin 10 lat obowiązuje przy spłatach z okresu od 18 grudnia 2011 r. do 8 lipca 2018 r. Przy późniejszych spłatach kredytu wynosi on 6 lat, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Samo wysłanie reklamacji nie przerywa biegu przedawnienia, robi to dopiero pozew. Po upływie terminu dług banku nie znika, ale bank może odmówić zapłaty, powołując się na przedawnienie. Należy mieć na uwadze, że przepisy o kredycie konsumenckim mogą ulec zmianie w związku z wdrażaniem unijnej dyrektywy 2023/2225. W przypadku dawniejszych spłat termin przedawnienia ustala się indywidualnie.

Czy to samo dotyczy kredytu hipotecznego?

Kredyty hipoteczne reguluje osobna ustawa z 2017 roku. Zawiera ona podobne zasady, ale szczegóły mogą się różnić, zwłaszcza przy starszych umowach. Starsze kredyty hipoteczne podlegały innym regulacjom, dlatego w ich przypadku konieczna jest analiza umowy. Kredyty hipoteczne opiewają na wysokie kwoty, więc nawet drobny błąd w rozliczeniu banku może oznaczać znaczną stratę. Informacje z infolinii mają charakter ogólny, a pisemne rozliczenie z podaniem metody obliczeń pozwala dokładniej zweryfikować wyliczenia. Rozliczenie budzące wątpliwości może zostać sprawdzone przez prawnika. Dotyczy to także kredytów w innej walucie lub z ubezpieczeniem powiązanym z umową.