W 2026 r. konsument nadal może doprowadzić do „kredytu darmowego”, jeśli jego umowa narusza ustawę o kredycie konsumenckim – wymaga to jednak prawidłowego oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. To oświadczenie uruchamia skutki z art. 45 ustawy i stanowi punkt wyjścia do ewentualnego sporu z kredytodawcą. Poniżej przedstawiamy praktyczny schemat działania oraz najważniejsze wymogi formalne.
Czym w istocie jest „wniosek” o sankcję kredytu darmowego?
W potocznym języku mówi się o „wniosku” o sankcję kredytu darmowego, jednak ustawa posługuje się inną konstrukcją: konsument składa oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Nie jest to prośba ani reklamacja wymagająca zgody banku, lecz jednostronne oświadczenie woli konsumenta, które przy spełnieniu przesłanek ustawowych wywołuje skutek w postaci obowiązku rozliczenia umowy wyłącznie do kapitału udzielonego kredytu – bez prowizji, odsetek i innych kosztów.
Kiedy w 2026 r. można złożyć oświadczenie o sankcji?
Oświadczenie przysługuje wyłącznie przy kredycie konsumenckim (co do zasady do 255 550 zł, zaciągniętym przez konsumenta). Można je złożyć:
- w trakcie wykonywania umowy, albo
- po jej spłacie, ale nie później niż w ciągu roku od dnia wykonania umowy.
W przeważającym poglądzie orzecznictwa „wykonaniem umowy” jest dzień spłaty ostatniej raty kredytu. Od tej daty biegnie roczny termin zawity, po którego upływie uprawnienie wygasa.
Jakie błędy w umowie uzasadniają sankcję kredytu darmowego?
Sankcja kredytu darmowego ma zastosowanie wtedy, gdy instytucja finansowa naruszyła ustawowe obowiązki informacyjne lub formalne w umowie kredytu gotówkowego. W praktyce najczęściej chodzi o:
- błędnie wyliczoną RRSO (np. zaniżoną albo opartą o nieprawidłowe założenia),
- brak precyzyjnej informacji o prawie odstąpienia od umowy w terminie 14 dni,
- nieprawidłowo wskazany całkowity koszt kredytu lub jego elementy,
- braki w wymaganych elementach umowy (np. zasadach spłaty, terminach, opłatach dodatkowych).
Zgodnie z utrwaloną linią argumentacyjną w sporach SKD to kredytodawca jako profesjonalista i autor wzorca umowy odpowiada za zgodność dokumentu z ustawą.
Jak przygotować oświadczenie o skorzystaniu z sankcji – krok po kroku?
Poniższy schemat odpowiada standardom przyjmowanym w praktyce sporów SKD i jest zgodny z wymaganiami ustawy.
1) Zbierz dokumenty
Przygotuj: umowę kredytu, regulamin/taryfę opłat, harmonogram spłat, historię spłat (potwierdzenia przelewów), ewentualną korespondencję z kredytodawcą. Dokumenty te będą podstawą wykazania naruszeń.
2) Zidentyfikuj uchybienia
Wskaż, które elementy umowy są nieprawidłowe lub niepełne, np. niezgodne RRSO, brak jasnego pouczenia o odstąpieniu, błędne koszty całkowite.
3) Sporządź oświadczenie
Nie ma urzędowego formularza, ale oświadczenie powinno zawierać:
- dane konsumenta i kredytodawcy,
- numer, datę i kwotę umowy,
- wyraźne powołanie podstawy prawnej: art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim,
- opis naruszeń,
- jednoznaczne stwierdzenie, że konsument korzysta z sankcji,
- podpis i datę.
4) Doręcz oświadczenie
Najbezpieczniej wysłać je listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Kluczowe jest udowodnienie daty złożenia.
Co dzieje się po złożeniu oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego?
W praktyce instytucje finansowe niemal zawsze odmawiają uznania skutków SKD na etapie przedsądowym. Wynika to z oczywistej konsekwencji sankcji kredytu darmowego: kredytodawca traci wynagrodzenie z odsetek i prowizji.
Odmowa nie oznacza jednak, że sankcja „nie działa”. SKD wynika z ustawy, a spór o jej zastosowanie przechodzi na grunt sądowy.
Podsumowanie – jak złożyć oświadczenie o skorzystaniu z SKD prawidłowo?
Wniosek o „kredyt darmowy” w rozumieniu prawnym to oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Aby było skuteczne, musi:
- dotyczyć kredytu konsumenckiego,
- wskazywać konkretne uchybienia ustawowe,
- powoływać art. 45 ustawy,
- zostać doręczone w sposób pozwalający wykazać datę złożenia,
- zmieścić się w terminie – w praktyce do roku od spłaty ostatniej raty, jeśli kredyt już zakończono.
Odmowa kredytodawcy jest typowa i nie znosi skutków sankcji – rozstrzygnięcie następuje w sądzie.
FAQ – kredyt darmowy w 2026 roku
Czy bank musi uznać sankcję kredytu darmowego po otrzymaniu oświadczenia?
Nie musi uznać jej dobrowolnie. Sankcja kredytu darmowego wynika z ustawy, a spór rozstrzyga sąd.
Czy SKD obejmuje także pożyczki pozabankowe?
Tak, jeśli są kredytem konsumenckim w rozumieniu ustawy i spełniają kryteria kwotowe oraz podmiotowe.
Autor: aplikantka radcowska Ewelina Kalinowska, Redakcja: Aleksandra Szlacheta
