Tak, z sankcji kredytu darmowego można skorzystać również w przypadku istniejącego kredytu gotówkowego. Warunkiem jest to, by umowa spełniała kryteria kredytu konsumenckiego i zawierała błędy formalne. Konsument może wówczas złożyć oświadczenie o zastosowaniu sankcji, nawet jeśli kredyt jest już częściowo spłacony. Dzięki temu zobowiązanie ogranicza się jedynie do zwrotu kapitału – bez odsetek, prowizji czy innych kosztów.

Czym jest sankcja kredytu darmowego i kogo chroni?

Sankcja kredytu darmowego (SKD), uregulowana w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, to rozwiązanie umożliwiające konsumentowi spłatę jedynie kwoty faktycznie otrzymanego kredytu. Zastosowanie sankcji powoduje, że kredytodawca traci prawo do pobierania jakichkolwiek kosztów dodatkowych – odsetek, prowizji czy opłat ubezpieczeniowych.

Rozwiązanie to ma charakter proporcjonalny i odstraszający. Ustawodawca wprowadził je, by z jednej strony chronić konsumentów przed nieuczciwymi praktykami, a z drugiej zapewnić stabilność rynku poprzez wymuszenie większej staranności po stronie instytucji finansowych.

Zbliżenie na złoty, ozdobny napis BANK na klasycznej, kamiennej fasadzie budynku

Czy sankcja kredytu darmowego dotyczy kredytu gotówkowego?

Tak. Kredyt gotówkowy stanowi klasyczny przykład kredytu konsumenckiego, do którego przepisy o sankcji kredytu darmowego mają pełne zastosowanie.
Zgodnie z ustawą, z tego uprawnienia można skorzystać, jeśli:

  • umowa została zawarta z bankiem lub instytucją pożyczkową,
  • pożyczka została udzielona osobie fizycznej na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą,
  • wartość kredytu nie przekracza 255 550 zł,
  • w umowie występują naruszenia obowiązków informacyjnych.

Przykładowo błędnie wskazana rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO) lub brak szczegółowych informacji o sposobie odstąpienia od umowy,  które mogą otworzyć drogę do zastosowania sankcji.

Czy można skorzystać z sankcji w trakcie spłaty istniejącego kredytu?

Tak. Z sankcji kredytu darmowego można skorzystać w każdym momencie trwania umowy, niezależnie od tego, czy kredyt jest świeżo zaciągnięty, czy spłacany od kilku lat.

Wystarczy, że:

  1. Kredyt nadal istnieje, a zobowiązanie nie zostało w całości spłacone,
  2. Konsument złoży kredytodawcy pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, powołując się na art. 45 ustawy,
  3. W umowie występują naruszenia przepisów.

Jak wygląda procedura w praktyce?

Poniżej przedstawiono kolejne etapy postępowania w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w umowie kredytowej lub pożyczkowej.

  1. Analiza umowy – należy zweryfikować, czy dokument zawiera wszystkie wymagane elementy ustawowe.
  2. Sporządzenie oświadczenia -oświadczenie powinno być złożone w formie pisemnej, najlepiej listem poleconym lub elektronicznie z potwierdzeniem odbioru.
  3. Reakcja kredytodawcy – w praktyce banki i firmy pożyczkowe niemal nigdy nie uznają sankcji dobrowolnie i kontynuują naliczanie rat zgodnie z umową.
  4. Postępowanie sądowe – w przypadku sporu konsument może wystąpić z powództwem o zwrot nadpłaconych kwot w procesie wytoczonym przez kredytodawcę.
Kobieta ze starannym manicurem podpisuje dokument złotym długopisem

Jakie skutki finansowe wywołuje zastosowanie sankcji?

Skutek sankcji kredytu darmowego jest jednoznaczny – konsument spłaca jedynie kapitał. Wszystkie inne koszty tracą podstawę prawną. Jeżeli odsetki i prowizje zostały już zapłacone, mogą zostać zaliczone na poczet kapitału lub zwrócone konsumentowi.

Podsumowanie – czy można uwolnić się od kosztów istniejącego kredytu gotówkowego?

Tak. Konsument, który spłaca kredyt gotówkowy i stwierdzi, że umowa zawiera błędy formalne lub nie spełnia wymogów ustawowych, może skorzystać z sankcji kredytu darmowego. Skutek prawny jest jednoznaczny – obowiązek spłaty ogranicza się do kapitału bez odsetek, prowizji czy innych kosztów.

W praktyce kredytodawcy nie uznają sankcji kredytu darmowego dobrowolnie, dlatego jej zastosowanie najczęściej wymaga rozstrzygnięcia sądowego.

FAQ – sankcja kredytu darmowego w kredycie gotówkowym

Czy mogę skorzystać z sankcji kredytu darmowego, jeśli kredyt spłacam od kilku lat?

Tak. Sankcja kredytu darmowego przysługuje przez cały okres trwania umowy kredytowej.

Czy sankcja kredytu darmowego dotyczy tylko nowych umów?

Nie. Może być stosowana również wobec już zawartych i wykonywanych umów kredytowych, jeśli zawierają naruszenia.

author avatar
Ewelina Kalinowska
Aplikantka radcowska II roku przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych we Wrocławiu. Członek Komisji ds. współpracy z samorządami i instytucjami publicznymi OIRP we Wrocławiu. W czerwcu 2021 r. ukończyła studia magisterskie na wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, broniąc pracy magisterskiej z zakresu prawa cywilnego. Doświadczenie zawodowe zdobywała już w okresie studiów, współpracując z wiodącymi wrocławskimi kancelariami. W swojej praktyce zawodowej prowadzi postępowania z zakresu prawa cywilnego i ochrony konsumentów, w szczególności przeciwko instytucjom rynku finansowego. Jej zainteresowania zawodowe obejmują zagadnienia z szeroko pojętego prawa cywilnego oraz prawa nowych technologii. Prywatnie sternik motorowodny oraz wielbicielka kryminałów.