Tak, bank może odmówić uznania sankcji kredytu darmowego, ale jego stanowisko nie przesądza o jej bezskuteczności. W praktyce instytucje finansowe często kwestionują zasadność oświadczeń konsumentów, wskazując na brak naruszeń lub ich rzekomo nieistotny charakter. Ostateczna ocena należy jednak do sądu. Jakie są skutki odmowy i co oznacza ona dla konsumenta?

Czy bank ma prawo odmówić uznania sankcji?

Tak, może zakwestionować jej zasadność. Złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego nie oznacza automatycznego uznania go przez bank. Kredytodawca może twierdzić, że:

  • umowa nie narusza ustawy o kredycie konsumenckim,
  • wskazane uchybienia nie mieszczą się w katalogu naruszeń,
  • ewentualne błędy mają charakter nieistotny,
  • upłynął roczny termin na skorzystanie z sankcji.

Odmowa banku jest więc stanowiskiem procesowym, a nie ostatecznym rozstrzygnięciem sporu.

Czy odmowa banku oznacza, że sankcja jest nieskuteczna?

Nie, skuteczność może zostać potwierdzona przez sąd. Sankcja kredytu darmowego wynika wprost z ustawy o kredycie konsumenckim. Jeżeli przesłanki jej zastosowania są spełnione, odmowa uznania przez bank nie pozbawia konsumenta prawa do jej dochodzenia.

W razie sporu to sąd dokonuje oceny:

  • czy umowa spełnia definicję kredytu konsumenckiego,
  • czy doszło do naruszenia obowiązków informacyjnych,
  • czy zachowany został roczny termin (liczony zgodnie z przeważającym orzecznictwem od dnia spłaty ostatniej raty).

Stanowisko banku nie ma charakteru wiążącego dla sądu

Jakie są praktyczne skutki odmowy banku?

Najczęściej prowadzi to do sporu sądowego. W przypadku odmowy bank może kontynuować naliczanie rat w dotychczasowej wysokości oraz dochodzić zapłaty kosztów wynikających z umowy. Konsument, który podtrzymuje swoje stanowisko, może wystąpić na drogę sądową z roszczeniem o zapłatę (np. o zwrot nadpłaconych kwot).

Odmowa może więc skutkować koniecznością sądowego rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy spór dotyczy interpretacji przepisów lub charakteru naruszeń.

Zbliżenie na dłonie prawnika piszącego na klawiaturze laptopa

Czy bank może uznać sankcję częściowo?

Co do zasady nie, sankcja ma charakter jednolity.

Sankcja kredytu darmowego prowadzi do rozliczenia kredytu wyłącznie do wysokości kapitału. Nie przewiduje „częściowego” zastosowania w zależności od zakresu naruszenia. W praktyce banki mogą proponować ugodowe rozwiązania, jednak ustawowy mechanizm sankcji nie zakłada jej fragmentarycznego stosowania.

Czy odmowa banku wpływa na bieg terminu?

Nie,  decyduje moment złożenia oświadczenia. Kluczowe znaczenie ma to, czy konsument złożył oświadczenie o skorzystaniu z sankcji w ustawowym terminie. Jeżeli zostało ono złożone w ciągu roku od dnia wykonania umowy (czyli zgodnie z przeważającym orzecznictwem, od dnia spłaty ostatniej raty), uprawnienie zostało zachowane. Późniejsza odmowa banku nie niweczy skutków złożonego oświadczenia.

Podsumowanie – co oznacza odmowa banku?

Odmowa banku nie zamyka drogi do dochodzenia sankcji kredytu darmowego. Instytucja finansowa może zakwestionować zasadność sankcji, jednak jej stanowisko nie przesądza o wyniku sprawy. Ostateczna ocena należy do sądu, który bada zgodność umowy z ustawą o kredycie konsumenckim oraz dochowanie rocznego terminu.

Dla konsumenta kluczowe jest ustalenie, czy doszło do naruszeń obowiązków ustawowych oraz czy oświadczenie zostało złożone w odpowiednim czasie.

Czy bank może twierdzić, że uchybienie było „nieistotne”?

Tak, jest to częsty argument procesowy. Ostateczna ocena, czy dane naruszenie ma znaczenie dla zastosowania sankcji, należy do sądu.

Czy odmowa banku oznacza przegraną sprawę?

Nie, ostateczne rozstrzygnięcie należy do sądu.

Czy po roku od spłaty kredytu mogę jeszcze dochodzić sankcji mimo odmowy banku?

Nie,  po upływie rocznego terminu uprawnienie wygasa.

author avatar
Ewelina Kalinowska
Aplikantka radcowska II roku przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych we Wrocławiu. Członek Komisji ds. współpracy z samorządami i instytucjami publicznymi OIRP we Wrocławiu. W czerwcu 2021 r. ukończyła studia magisterskie na wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, broniąc pracy magisterskiej z zakresu prawa cywilnego. Doświadczenie zawodowe zdobywała już w okresie studiów, współpracując z wiodącymi wrocławskimi kancelariami. W swojej praktyce zawodowej prowadzi postępowania z zakresu prawa cywilnego i ochrony konsumentów, w szczególności przeciwko instytucjom rynku finansowego. Jej zainteresowania zawodowe obejmują zagadnienia z szeroko pojętego prawa cywilnego oraz prawa nowych technologii. Prywatnie sternik motorowodny oraz wielbicielka kryminałów.